maandag 8 februari 2016

Oeteldonk (54); Janklied OGC 2016

Vanmorgen vond de Zesde Editie plaats van het Oeteldonks Grachtengordel Concert (OGC). Veel muziek, door Gin Nôôt gespeeld vanuit de bootjes op de Dieze achter de Knillispoort. En liedjes waarvan de tekst in het Bossche dialect speciaal geschreven werd voor het OGC. Hierbij de woorden van het Janklied, gezongen door Harry van den Berselaar, met aan de piano Paul Helmes.

Janklied

Originele tekst: Keltische volksballade ‘Wild Rover’
Oeteldonkse versie: Harry van den Berselaar

Ge het keileuk wèrrek en wordt gewaardeerd,
Di is nèt wè ge wouw: hedde hard veur geleerd.
Dan doen ze fuseren, ge krėgt oew congé,
Ge snapt 'r gin zak van, dè wordt UWV.

Refrein
Ja dan wilde janke, gaot op zuuk naor 'n stang
Want ge gaot oe verhange, mar' t touw blèkt te lang!

Ge houdt van oew lief; op 'nen dag komde thuis,
Staot 'nen brief op de taofel: klassiek én nie pluis!
Ge vuult oe verraoje, oewe kop wordt pėėrsrôôd,
Ge wilt naor oew moeder, en die is al lang dôôd!

Refrein
Ja dan wilde janke, gaot op zuuk naor 'n stang
Want ge gaot oe verhange, mar' t touw blèkt te lang!

Ge staot op de Mèrt, carneval is veurbij,
Knillis is nèt begraove en gineentje kèkt blij.
't Gong snel dees jaor, nou bedankt en merci,
Morge-n-is't wir gewôôn en dè wouwde nèt nie!

Refrein
Ja dan wilde janke, gaot op zuuk naor 'n stang
Want ge gaot oe verhange, mar' t touw blèkt te lang!

Refrein
Ja dan wilde janke, gaot op zuuk naor 'n stang
Want ge gaot oe verhange, mar' t touw blèkt te lang!

Geïmproviseerd gedeelte

De vraog: Moge d’r meer pissoirs mee de Carneval op straot komme?

Ge moet hil hard zeike en zuukt 'n pissoir,
D'r staot zonne rij en ge krègt 't hil zwaor.
Dan madde naor binne, dus snel naor de plee,
Ge vuult 't al lôpe, deur oew broek naor benee!

Refrein
Ja dan wilde janke, gaot op zuuk naor 'n stang
Want ge gaot oe verhange, mar' t touw blèkt te lang!

De vraog: Heet Knillis ’n seksleve?

De geaordheid van Knillis is ons onbekend,
Valt ie op de wèfkes of op 'nne vent.
Dees jaor staot Hendrien daor, wè moet ik daor mee?
Nim me nie kwaolijk, die lèkt me 'n kwee.

Refrein
Ja dan wilde janke, gaot op zuuk naor 'n stang
Want ge gaot oe verhange, mar' t touw blèkt te lang!

De vraog: Bestaot de Kring Vrienden van Oeteldonk nog?

Ge lopt naor M'n Tante, 'ti's dinsdag hil vroeg,
En denkt Piep & Blaoslust staot zô bij die kroeg.
Dan komde bij Marc aan: gin flikker te doen,
Hij zeet Piep en Blaoslust is nèt mee pesjoen!

Refrein
Ja dan wilde janke, gaot op zuuk naor 'n stang
Want ge gaot oe verhange, mar' t touw blèkt te lang!

Ter afsluiting:

Hier ziede ons Paultje, hij speult er op los,
Hij wôônt vlak bij Arnhem en houdt van Den Bosch.
Wij houwe ons bakkus en luistere goed,
Naar wat deze vent mee z'n twee hèndjes doet.

Refrein
Ja dan wilde janke, gaot op zuuk naor 'n stang

Want ge gaot oe verhange, mar' t touw blèkt te lang!

vrijdag 5 februari 2016

Oeteldonk (53); duukske d'rover

Ge vraogt oeweige-n-af ...
Wè nouw weer?
Waormee ge over de schreef gaot ...
...
Bij d’n Intocht, dus
Leg uit
Stèl dè'k mee pirroxide m'n haor was ...
Ik vuul 'm
Gezichsbruiner opdoej ...
Oe 'n Limburgs accent aanmeet ...
Persies
Ge wilt as Wilders gaon!!!
Jenèt Sjenèt

'kwitnie
Ik ben nonnie klaor
Gao wijer
Gij lopt naost mijn
As boddiegard?
As buitenlands regeringsleider
Tonnie as ...
Uit 'nnen ôlierijke zanbak
Waor wilde hene?
Wij tweeë ...
Docht 't nie
Hebbe 'n hiiiiiil grôôt schilderij bij ons 
Wèllek?
Dè moet 't publiek nouw juist zien te raoie

Kunde dè dan nie gelijk zien?
Neeje
Is 't onbekend?
Bè neeje
Van wie?
Denk 's nao
Zekers van Bosch?
Da's alvast goed
Mèkkelijk zat
Hoezô?
Dè wè hij gemakt heet, kenne we onderhand wel
Toch is't moeilijk
Weer 'n nuuw onbekend wèrrek?
Neeje. Juist hil bekend
En dè ziede nie gelijk?
Klopt
We houwe-n-'t op z'nne kop?
Ge wordt wèrrem
Zeg 't mar
D'r hangt 'n hil grôôt lake-n-overhene

Ho ho, ik snap 'm
Mooi
Want veul blôôts onder diejen doek zekers?
Oewie mesjeu
Aanstôôtgevend?
Nie veur Wilders
Wel veur dè oliefiguur
Sjuust
Dè leet gevulig
In Rome
En ok in Oeteldonk

Wè denkte: zouw dè magge?
Neeje, dè lusse ze nie
Denkte?
Ik speul dan liever Ton Rombouts
Windt d’n dieje d’r dan gin duukskes om?
Nie om juist di schuilderij
En dan zeet ie:
’t kan mijn nie bomme ....

Is de Tuin der Luste is tonnog gekomme

zondag 31 januari 2016

Oeteldonk (52); knèbbele

D'r wordt aan de Carneval geknèbbeld
Hoe bedoelde?
Aan't eind
Wordt Knillis afgeschaft?
Neeje, 'n uurke eerder begraove
Nie mir om twaoleve?
Om èlleve
En wèlleke gèk heet dè bedocht?
De clubkes
Nooit gedocht

Aan de veurkant is t'r wel hil wè aangejongd
Messchien 'n bietje topzwaore veurgevel geworre
Al die erepènninge ...
Wèrremlôôpkezèrte ...
Inzingtappers ...
Oefenblaozers ...
Ginneraole rippetiesies ...
Rôôd-wit-gele resèpsies
En d'n dinsdag is t'r 'n bietje slapjes bij komme te hange 
Dôôds
Of zô ons moeder altijd heet gezeed gehad: 'n dooi kiendje ...
... mee 'n lam hèndje
Ge kent 'm?
Hoe lang ken ik jouw?

Messchien moese ze diejen hille carnevalsdinsdag afschaffe
Bietje overdreve?
Wittiknie
Wè dan?
De kern ontbrikt
En de Keinderoptocht?
Nie echt 
Wè zuukte dan?
Iets veur de getrouwe 
Die 't vol wete te houwe
Dus veur de èchte 
Die aan de Carneval hèchte

Poëzie?
Mijnempart
Meziek?
Nèmport wè
Waor?
Op de Peraode
Wè  dan?
Grôôts Oeteldonks ôpeluchtivvenemènt
En bij majem?
Pekeergerage Hekellaan
Deur wie?
Top van wè nouw d'rveur zit, naor achtere haole
As toetje
Gin Veurpruver
De Naopruver
De Fijnpruver?
Veur de kenners

Hoe noemde dè?
'Op 't Rèndje'
Van de geut?

Van de leut ...

maandag 25 januari 2016

Oeteldonk (51); colum n

Hedde gij dè vertelselke geleze in d'n Bosschen Omroep?
Wèllek stuk?
Dè is 'nne colum n
Sprikte die n nouw wel of nie uit?
Dè wittik oknie
Colum n?
Colum n
Waorover dees keer?
Of de Carneval oe gelukkig makt.
Daor he'k toen de die van mijn lere kenne
Van dè mens bende toch gescheje?
Gelukkig wel 
Nouw, ziede dan
Ben nog nooit zô gelukkig gewist
Persies

En wè zeet dieje mens in dieje colum n
Hij wil dè 'nne prefesser zeet dè Carneval oe gelukkig makt
Daor hedde ginne boeketas veur nôdig 
Neeje?
Carneval mákt oe nie gelukkig, dè zeg ik oe!
Ellende zat gehad?
Allimetaosie ok.
Dieje wijze mens heet 't over verbondeheid
Ontbeinde moes mèkkelijker kunne
Meut. Lopt Carnevalsmaondaggemorrege mar 's mee mijn mee
Ik ben nie zonne kroegtijger
Naor dè stukske achter de Knillispoort
Wè’n wèèigat daor!
De meziek speult vanuit drie botjes
Nouw en?
En ze staon wè te lulle
Wie nie?
D'r wordt gezonge
Biezúnder
Kop dicht. Gewôôn komme
’s anders wel wè aan de vroege kant
't Oeteldonks Grachtegordel Kezèrt
De naam
'nne mens speult piano oknog oknog
...
En as ge naor de eigesgemakte tekste luistert 
Keukedeur?
Vuulde oeweige mee z'nalle opgetild
Fakir

Mee jou valt nie te praote
Mar ik gaoi wel mee
Lammar zitte
Bende nouw kwaod?
Neeje
Wè dan?
Gewôôn sund
Hoezô?
Ge zit oeweige geluk in de weeg.

Oeteldonk (50); carnavalsgeluk


Deze tekst is in beknopte vorm in de Bossche Omroep van 24 januari 2016 verschenen als column bij ‘Onder de Boschboom’.

Word je van carnaval vieren gelukkiger? Bij mijn weten is daarnaar nooit onderzoek gedaan. Als ik mag speculeren, dan denk ik dat deelname aan dit feest bijdraagt aan het geluksgevoel. Ik waag me met deze bewering niet geheel op glad ijs, vooropgesteld dat ik het boek van Ap Dijksterhuis 'Op naar geluk' goed gelezen heb.
De auteur gaat er van uit dat het streven naar geluk de zin is van ons bestaan. Hij plaatst het ervaren van dat geluk tussen onze oren: 'het bewustzijn is het geluksinstrument'. Daarbij is de vraag waardoor die sensatie wordt gevoed. Hiervoor haalt deze hoogleraar psychologie kastenvol onderzoeksresultaten boven water. Als gezegd zitten daar nog geen data bij over carnaval. Inderdaad 'nog', want in een volgende herdruk van zijn werk kan hij in deze leemte voorzien aangezien deze column ook op zijn bureau terecht komt.

Wat blijkt: slechts 10% van ons geluksgevoel is te danken aan 'de omstandigheden' (de beschikking over een dikke auto, een volle schoenenkast, een soepel functionerend lichaam etc.) en gemiddeld 40% hangt af van onze genen. Voor een groot deel blijkt er dus sprake te zijn van voorprogrammering. Blijft 50% over waarvoor we zelf kunnen oogsten.
Interessant voor lieden die roepen 'dat je geluk kunt afdwingen'. Ik erger me altijd aan dat werkwoord. Het klinkt negatief, harteloos en wie zich niet tot die dwingelandij wil zetten, is een slapjanus. Gelukkig komt Dijksterhuis nergens met 'afdwingen' aanzetten. Eerder heeft hij het over 'eigen gedrag' en 'keuzes die we maken'. Een prettige hobby kiezen, aandacht en tijd besteden aan familie en vrienden, anderen helpen, samen dingen ondernemen: eigenlijk zó eenvoudig en ze dragen allemaal bij tot je geluk.

En nu carnaval. Over de aard van dat feest en de wijze van vieren valt veel te zeggen. Een in Den Bosch veelgehoorde omschrijving luidt: 'carnaval is emotie'. Dat zegt alles en vooral niks. Emotie is 'in' en lijkt een rationele beschrijving in de weg te zitten. Graag definieer ik carnaval als een driedaags festijn waarbij de feestgangers Oeteldonk zien als de navel van de aardbol. Langs deze weg kom ik terecht bij pagina 104 van eerdergenoemd boek waar Dijksterhuis het heeft over de vraag of het bijwonen van Pinkpop bijdraagt aan het geluk van de deelnemers. Hij heeft het over 'het gevoel dat je deel uitmaakt van iets groters' en het horen 'op dat moment bij een speciale, uitverkoren groep mensen die samen iets beleven en die zich daar vaak ook heel bewust van zijn'. Den Bosch is als Oeteldonk drie dagen een dorp dat zich voor de rest van de wereld afsluit. De soortgenoten zijn onder elkaar en alleen al de onthulling van Knillis op zondagmiddag geeft de duizenden aanwezigen op dat moment de sensatie die Dijksterhuis hierboven beschrijft. 'Dit gevoel deel uit te maken van een groter geheel kan mensen heel gelukkig maken'. En iets verderop: 'Om dit te ervaren hoef je natuurlijk niet per se een festival te bezoeken'. Inderdaad, zal de meelezende Oeteldonker nu zeggen, bij Carnaval werkt dat ook zo.


Al lijkt de vervanging van het verschijnsel popfestijn door het fenomeen carnaval gerechtvaardigd op basis van de overeenkomsten in 'sensatie', het blijft een speculatie. Als Dijksterhuis er een beetje de vaart in zet, dan heeft hij over een week hier een van zijn promovendi gestationeerd die om een interessant onderzoeksobject verlegen zit. Vrijwilligers voor een representatief deelnemersveld zijn binnen onze stad in een mum met de hulp van de Oeteldonkse Club gevonden. Ik wil niet op de uitkomsten vooruitlopen. Tegelijkertijd ben ik ervan overtuigd dat de verbindende factor van carnaval de mens gelukkiger maakt. Het zou fijn zijn als dit binnenkort (?) door een hoogleraar bevestigd wordt. Alleen al om hiermee de heilzame werking van dit feest (dat door onwetenden gemakkelijk wordt afgedaan als zuip-en-bralbende) van een serieus te nemen fundament te voorzien. Door iemand die, zoals dat hier gezegd wordt, 'daorveur deurgeleerd heet'.

En wat de zeggen van al die lieden die dinsdagnacht na de begrafenis van Knillis in tranen naar huis gaan omdat de   drie dagen durende 'flow' over is? Die gaan te rade bij Dijksterhuis. Zijn boek bevat een reeks niet moeilijk te begrijpen aanwijzingen waarmee ieder - buiten carnavalsverband - zelf aan de slag kan 'op naar geluk'.

donderdag 21 januari 2016

Oeteldonk (49); 's moeder

Vierde ze bij jullie thuis Carneval?
's Moeder
Jullië pa? 
Blauwe Kneup
Dan hedde't van jullie mam
Èch nie van hem
Waar toch best 'nne fidele vent
Jazers. Allenig had ie niks mee Carneval
Hoeveul jaor issie al dôôd?
Nou, al zô lang dèttie ...
Bekant wir t'rug komt
Die kende dus
Sinds hoeneer ken ik jouw?

Ons moeder wit nauwelijks nog wè
Sund. 
Ik waar d'r vandemorge ...
Trouwe zôôn
Zin ze: 'Bende daor eindelijk' ...
Ge gaot èlleken dag, gij!
'En ons José zie'k himmaol nooit' ...
Dè liede toch
Ik bel 's José ...
Wè zisse?
Blèkt ze daor gistere nog gewist!

Gullie moet 'n schrifje neerlegge ...
Bij 's mam?
Wie komt, schrèft 'r wè in ...
Soortement dagbuukske?
Veur de visite ...
Doen we
De kleinkeinder ok ...
Veurkomt bonje
Dinne wij toen ok.

Zelf heet ze d'r weinig weet van ...
Logisch
's Moeder
Ze zit daor mooi, trouwes
Prima. Veul ouwe kennisse ...
Fijn veur d'r
Die ze nie herkent
Tja 

Kom ik dus binne ...
Vandemorge?
Zin ze: 'Bekant wir Carneval, jonge!'
Verroestbart
Ik zin: 'Hoe wit uwes dè inene?'
Zeg dè wel
'Heb 't op de kelender gezet'
Toch 'n helder memènt?
Nouw komt 't
Gij makt 't spannend
'En raoi is wè?', zin ze
Nouw?
'Dè veindt oew moeder ok nog 's hil leuk' ...
Affeseer-'t-'s wè, gij
Oknog oknog ...
Veuruit!
'Oew vader gaot ok mee!'