Geheugenpaleis (6); elandworstjes??

Vorige week wilde ik een monumentje fotograferen. 'Kan ik jouw supersnelle fiets lenen?', vraag ik mijn vrouw. Als ze hoort waar ik heen denk te gaan, twijfelt ze sterk aan de genoemde locatie. 'Dat ding staat daar niet', waarna ze een plek aangeeft drie kilometer verderop. Die zie ik voor me en ik weet dat ze me voor een vergeefse tocht behoed heeft.

Ik rijd eerst richting Dooibroek. Daar staat - net na Oud-Herlaar - aan de rechterkant een paal. Het is wel de plek die ik aanvankelijk voor ogen had, met inderdaad niet het gezochte monument. Op een bordje lees ik dat hier in 1995 het water tot aan de aangegeven streep stond. Manshoog. Ik corrigeer de oorspronkelijke herinnering in mijn geheugen en waai naar Hemelrijken waar ik de Bosschebaan oversteek, richting Horziksestraat. Na enig zoeken, tref ik in de buurt van de nertsfarm de resten van het gezochte monument aan.

Kennelijk is het mogelijk om redelijk te functioneren met een falend brein. Het is hooguit lastig als je president van de VS bent. En dan nog alleen maar op bepaalde momenten.

Dat 'monumenvoorbeeld' staat niet alleen: zoiets gebeurt me al zo lang ik me herinner (!) Ik heb een redelijk geheugen, denk ik. De vraag die me de laatste tijd bezig houdt, is waarom ik niet eerder aan de perfectie van mijn herinnering ben gaan twijfelen. Het antwoord luidt in mijn geval: het ontbreken van durf, want ik heb altijd gelijk.

Een deel van de foutieve dataopslag is wellicht terug te voeren tot een onhandige opslagtechniek. De gemiddelde mens blijkt gehandicapt wanneer hij of zij in de super staat terwijl het boodschappenlijstje nog thuis ligt. Statistisch zijn zeven dingen nog te onthouden, de rest is weg. Eindelijk dan kan ik op pagina 110 van het Geheugenpaleis aan de slag met de verbetering van mijn breinwerking. Daar staat een opsomming van 15 soms absurde zaken. Met aanwijzingen richt ik op zaterdagavond om 23.00 uur mijn eerste geheugenruimte in waar al die zaken een plek krijgen. Ik 'wandel' er vervolgens nog eens langs en alles staat spijkervast op zijn plaats. Ik kan gaan slapen.

Op zondagmorgen doe ik een gecontroleerde proef. Ik som de onderwerpen op in de goede volgorde en zo correct mogelijk omschreven. Geheugenwandelend vergeet ik voor de strijkkamer met de 'elandworstjes??' op de overloop rechtsaf te slaan om (op het toilet in de rieten mand met wc-rollen) een film met Paul Newman te zoeken. Mijn score wordt dus 14, een persoonlijk record. Ik voel me bevrijd; een mooie toekomst ligt voor me.

Bilbao, de moderne stad

Het is een aangename stad, Bilbao aan de Golf van Biskaje. Zeker als de zon schijnt, zoals vandaag. Zoals in veel Spaanse steden kunnen ze ook hier een wedstrijd uitschrijven voor 'Nomineer het lelijkste gebouw'. Aan kandidaten 'kantoor- en woonblokken' geen gebrek. Er is gelukkig ook genoeg aan betere architectuur en stadsontwikkeling om deze lompe silo's te doen vergeten. Het gedeelte waarvan het Guggenheimmuseum deel uitmaakt, is daarvan het voorbeeld bij uitstek. Verder veel parken en parkjes, pleinen, bankjes al dan niet onder platanen of zelfs palmbomen en de geweldige 'paseo' langs de rivier.

Het Guggenheim is een kunststuk op zich. De buitenkant trekt meteen mijn aandacht en ik heb een halfuur nodig om rond het gebouw te lopen. De spin van Louis de Burgeois en de bebloemde hond van Jeff Koones zijn prachtig. Ook de binnenkant van het gebouw imponeert. Er hangt of staat bovendien moderne kunst. Als ik na een paar uur genieten en vergapen weer buiten sta, denk ik aan de complementaire waarde van kunst en aan Mark Rutte. Niet dat mijn gedachten vaak naar onze premier uitgaan. Hij moest hier maar eens komen kijken. Toen ik gisteren na aankomst in de bus zat, werd er meteen al reclame gemaakt voor Bilbao als kunststad. Alle vormen kwamen voorbij: muziek, dans, film, heel de santeboetiek. En omdat de stad zoveel jaar bestaat, was gisterenavond een massa mensen op de been om van kunst te genieten die overal langs de rivier te beleven was rond 'licht en klank'.

Op dit moment trekt hier met veel kabaal een demonstratie voorbij. Ook in deze welvarende Baskische regio wordt geprotesteerd tegen overheidsmaatregelen. Maar over kaalslag in de kunst kan het toch moeilijk gaan, lijkt me. Of de dreiging dat een Spaanse Frans Duijts het niveau van de Iberische cultuur gaat bepalen. Ik begeef me in de massa en zie teksten waarin politici, ondernemers en bankdirecteuren voor een corrupt zootje uitgemaakt worden. Een kind loopt met een bord 'Y mi futuro?'. Over die toekomst bestaan veel zorgen en zolang het volk niet geïnformeerd wordt, liegt de overheid volgens een spandoek.

Iemand draagt de kreet 'No pasaran'. Misschien liep zijn (over)grootvader daar ook mee aan het begin van de burgeroorlog. De fascisten hebben zich er niet door laten tegenhouden.

In de zee van mensen drijft een knaap mee met een trechter op zijn hoofd, Jeroen Bosch' symbool voor de waanzin. 'Ze zijn niet gek', staat op zijn t-shirt. Kennelijk gaat het om de volksafgevaardigden die zich - getuige een pamflet - zouden verrijken. De duizenden betogers scanderen, klappen en juichen de sprekers toe.

Om 20.30 uur is de ordelijke bijeenkomst ten einde. De deelnemers gaan terug of zoeken zoals ik een restaurant op in de oude stad. Daar eet ik gegrilde heek en kleine inktvisjes in een zwarte saus. Ook de keuken is hier tot kunst verheven.