Jägermeister

De 'Roque del Conde' is een beeldbepalende berg in het decor van Los Cristianos. De massieve kolos vormt ook een gewaardeerd doel voor wandelaars. Het beginpunt ligt in Arona, een halfuur met de bus hiervandaan. Ik vertrek niet te vroeg. Hoewel zonnig, is het de laatste week ook hier wat frisser. Nederland breekt zich op dit moment het hoofd over de vraag 'Wel/niet de 16de Elfstedentocht?' Op het warmst van de dag wil ik de klim maken die een kleine vier uur zal duren.

De Canarische eilanden vormen een weerbarstige omgeving voor boeren. Landbouwgrond moet op de lavarotsen veroverd worden. Op Tenerife is dat niet anders en ook hier is het aanleggen van terrassen generaties de oplossing geweest. Het naburige La Gomera heeft de alomtegenwoordige aanwezigheid van deze constructies aldaar gemaakt tot onderdeel van de eigen eilandpromotie. Op Tenerife zijn veel van die met zware inspanning verkregen akkertjes inmiddels verlaten en overwoekerd geraakt. Vroeger werden er aardappels (die hier 'papas' genoemd worden) en graan verbouwd. Ook tijdens de tocht van deze middag kom ik ronde stenen dorsvloeren tegen. Vanaf de hoogte is het profiel van de terrasakkertjes goed herkenbaar. Het beeld doet me aan de sawa's Java denken. Maar dan zonder water.

De start ligt op 600 m. Bij het gehucht Vento gaat het eerst steil naar beneden om de Barranco del Rey te kunnen passeren. Daarna volgt een flinke eerste klim. Bij de resten van een oud boerderijtje bevinden zich twee stenen dorsvloeren. Mooie plek voor de lunch met een prachtig uitzicht. Dan het tweede gedeelte van de klim naar een kam waar het traject - tot nog toe een muilezelpad - aan de zeezijde verdergaat over keien en gruis. Pittig. En dan na een flinke inspanning het eindpunt op 1001 m. Met 360 gr. uitzicht. Bij El Médano volop zon en boven mij grauwe wolken.

De terugweg verloopt snel. Bij het oude boerderijtje ga ik op zoek naar een natuurlijke cisterne, een wateropslag onder de rotsen. Er staat veel water en in deze verder nutteloze wetenschap kan ik weer verder richting bushalte. Een mooie wandeling.

Thuis zie ik op het geïmporteerde journaal een ijzersterk optreden van de voorman der Rayonhoofden die namens de Friese organisatie een pauze aankondigt bij de voorbereiding op de Elfstedentocht. Alsof hij de jaarcijfers van een beursgenoteerde international toelicht. Bij gebrek aan puf om te koken, loop ik de straat uit naar El Faro del Cabezo. De localo's kijken naar Barcelona - Valencia terwijl ik eet: gemengde salade, gerookte ham, gebakken (gerookte) kaas met cranberries, biefstukzwam-van-de-plaat met de Canarische 'mojo verde'.  Als mijn bier op is, bestel ik nog een kruidenlikeur. Die smaakt heerlijk. Als ik afreken, vraag ik hoe de genoten likeur heet. Ik versta het meisje niet en vraag haar de naam op te schrijven. Ik betaal voor het lekkere eten €11, inclusief het digestief dat Jägermeister blijkt te zijn. Prachtig toch.

Franco's schaduw (2)

Terwijl ik in Spanje verblijf, lees ik van de schrijfster Almudena  Grandes 'Het ijzig hart'. Daarin zegt de hoofdpersoon dat Spanjaarden nog steeds rondlopen met het stof  van de fascistische tijd aan hun schoenen. Zo ervaar ik dat ook. Er gaat geen dag voorbij of ik kom met de doorwerking van dat pijnlijke franquistische  verleden  in aanraking. Misschien ben ik daarop gefixeerd, lees ik de 'verkeerde kranten', raak ik aan de praat met lieden die hun rechtse of linkse ideeën niet onder stoelen of banken steken. Zo ervaar ik dit land: je bent vóór of tégen.

Franco is gestorven op 20 november 1975 en het leven hier kan zich nog steeds niet onttrekken aan zijn schaduw. De krant El País van donderdag 26 januari. Ik had ook ABC kunnen kopen, maar daarmee wil ik niet over de boulevard lopen. El País dus, kritisch links, om er een label aan te hangen. Het volgende verhaal is tekenend voor de complexe Spaanse actualiteit en ik vertaal het voor de helderheid naar Bossche Begrippen. Stel: de Bossche burgemeester spreekt af met een populaire vrouwelijke minister van zijn partij (CDA) dat zij op carnavalszondag de preek verzorgt in de St.-Jan tijdens de drukbezochte Carnavalsmis. Een journalist van het Brabants Dagblad interviewt hierover de (hulp)bisschop. Die zegt van niks te weten. En hij vervolgt - als ie hoort dat betrokken bewindsvrouwe niet voor de kerk getrouwd is - dat zij hem niet als de meest geschiktste kandidate voorkomt.

Bij deze gang van zaken stelt de krant een aantal kritische zaken ter discussie. Kan een burgemeester als vertegenwoordiger van de overheid beslissen wie er voorgaat in de kerk? Waarom zegt de minister zonder meer 'ja' tegen het verzoek? Hoe komt het dat de bisschop niet betrokken is bij het besluit om de politica 'op het programma' te zetten? Waar meent de kerkdienaar het recht vandaan te kunnen halen om een moreel oordeel uit te spreken over een privé-keuze van de vrouwelijke minister?

Bij de laatste verkiezingen heeft links (PSOE) het veld moeten ruimen. Rechts (PP) is nu aan de macht. Beide partijen wortelen in en worstelen met een beladen geschiedenis. Beide hebben méér dan alleen maar stof uit de fascistische tijd aan hun schoenen: ze staan er tot aan hun nek in. De krant verwijst naar dit verleden. In werkelijkheid zal de Spaanse vice-presidente in de paastijd voorgaan in de kathedraal van Valladolid. Deze gang van zaken maakt duidelijk dat onder de oppervlakte het oude 'nacionalcatolicismo franquista' nog steeds smeult. Een tijd waarin kerk en staat voor hetzelfde stonden. En waarin leiders uit beide sferen - lees de dictator en de clerus - zonder meer in elkaars verantwoordelijkheid konden treden.

In de loop van de jaren ben ik van dit land zeer gaan waarderen. Ik vind het daarom pijnlijk te ervaren dat Franco's schaduw zelfs op basis van wet kan voortleven. Die schaduw staat symbool voor knevelarij op alle fronten en maakt van Spanje een verdeeld land. De toerist zal dat allemaal een zorg zijn. De zon komt zometeen achter de Montaña Guaza vandaan en het belooft een mooie dag te worden.

€1

Belangrijk in verhalen over je verblijf elders is 'het weer'. Zeker zo populair is het onderwerp 'wat iets kost'. Nou, ook voor dat laatste ben je hier op Tenerife aan het goede adres. Ik beperk me tot dagelijkse dingen: eerste levensbehoeften, zeg maar. Met als uitgangspunt de vraag 'wat ik voor één euro kan kopen'. En eerlijk is eerlijk: ik gniffel wanneer ik nu thuiskom met zaken waarvoor ik in Nederland (soms meer dan) het dubbele betaal.

Brood. Dat haal ik hier vers om de hoek, zowel 's morgens als 's avonds. Voor één euro krijg ik twee á drie breed uitgevallen stokbroodjes in de categorie 'bruin'. Voldoende voor ontbijt en onderweg (in de bergen/op het strand). Brood eet ik 'bij en met alles', dus soms moet ik wat bij halen en het is werkelijk overal versgebakken te koop. Te beleggen met mortadella, ik noem maar een mogelijkheid, van één euro per ons. 

Makreeltjes, recht uit zee. Twee stuks voor één euro. Lekker met zout, peper en knoflook in de olie gebakken. Ze worden op verzoek nog voor je schoongemaakt ook nog ook nog. Ik heb er meer dan voldoende aan. Voor hetzelfde bedrag haal ik bij de slager een lap van 150 gram zeer mager rundsvlees. Dertig seconden bakken aan weerszijden; op het bord zout, peper en citroen toevoegen. Een glas wijn past hier perfect bij. Uit de categorie 'gemakkelijk drinkbaar' is dat bijvoorbeeld de witte 'Fidencio', die voor 99 cent helemaal uit La Mancha wordt gehaald.

Een groene paprika van kalebasformaat kost minder en een zeer zoet rood exemplaar net iets meer dan de gestelde euro. Kan je twee dagen mee doen. Zeker als je de groentehap aanvult met kikkererwten. Daarin verwerk ik stukjes salami van Montañés en die kost inderdaad exact €1. Een tablet chocolade, lekker bij de koffie/thee na het eten: €1,07. En dan is dat de uitvoering met 72% cacao, voorzien van 'pepitas de cacao tostados': met van die geroosterde stukjes cacao. In no time is zo'n stuk van een ons verdwenen.

Als je dit soort prijzen in aanmerking neemt, is het niet verwonderlijk dat je in de lokale restaurants een dagmenu kunt eten voor €8. Dan moet je als toerist wel de aanwezigheid van Spaanse gasten op de koop toe nemen. Die praten hard, hebben oma plus kroost bij zich en kijken ondertussen ook nog enthousiast naar de tv's die links en rechts staan. Wie hier auto rijdt, betaalt voor een liter (gewoon of diesel) rond de euro. En wie rookt, voor de de dure Marlboro €2,80. De inheemse productie gaat van de hand voor ongeveer één euro per pakje. Ongeacht de prijs dragen de stickers dezelfde tekst: 'Fumar mata', aan roken ga je kapot. In Nederland ben je veel duurder uit; zeker weten.

Berg

De tocht naar de Pico del Teide blijft voorlopig op het wensenlijstje staan. Na heel wat harde wind en regen in de voorgaande avond en nacht, lijkt het vrijdagochtend onverantwoord het klimplan uit te voeren. De website van Spanjes Nationale Parken laat zien dat het op 3.718 m sneeuwt bij een temperatuur van -2°C. Zicht is er niet. Het contrast met Los Cristianos kan dan niet groter zijn. Hier waait het weliswaar flink en dragen de golven schuimkoppen, maar de temperatuur geeft onverminderd 23°C aan. Op weg naar de het versgebakken brood loop ik langs het strand waaruit flinke happen zand genomen zijn.

Het klaart op en de dag wordt er een in de zon aan het water. Met kinderlijke blijheid speel ik in de branding. Om 17.00 uur komt er een donkere lucht vanaf La Gomera deze kant heen. Binnen de kortste keren staat er in de benedenstraten 20 cm water.

’s Avonds doe ik vanwege de wind een vestje aan als ik buiten de deur ga eten. Het etablissement ligt nog binnen de wijk van de autochtonen; de grens met het internationale gedeelte is goed herkenbaar. Misschien om het onderscheid te benadrukken, heet de gelegenheid ‘Restaurante-Bar Nuestro’. In de vroege avond zie je ook toeristen onder het witte neonlicht bij ‘Van Ons’ aan tafel zitten.

Het afgeraffelde menu is te lang om te onthouden en ik stel de kokkin voor om in de keuken maar onder de deksels te gaan kijken. Dit vereenvoudigt de keuze niet uit zoveel lekkers en ik vraag of ze wat gerechten kan combineren. ‘Si quieres’, luidt haar reactie en ze laat het klinken als ‘Nou ja, as gij dè gère het’, maar dat kan ook aan mijn invulling liggen. Na een veelvoud van vis die ik mezelf afgelopen weken voorschotelde ga ik vanavond voor het volle vlees, de specialiteit van dit restaurant.

Een berg geurige bouten verschijnt op tafel. Daar krijg ik een flinke kluif aan en ik begin manmoedig. Ik werk mij van rechts naar links door de massa heen en begin daardoor met het geitenvlees. Zacht, met een heerlijke pepersmaak en een delicate structuur. Dan het konijn. Dat is ‘alla cacciatoria’ en doet me denken aan het oppeuzelen van ‘polenta con coniglio’ bij de open haard van ‘all’Alpino’ in Bergamo. Ten slotte de kip: delicaat, boterzacht en met een zweem van kerrie. Dit alles gevarieerd met warm brood, mojo’s, friet en bier. Om de spijsvertering een handje te helpen, neem ik als toetje een bel Fernet-Branca.

Terwijl de rekening wordt opgemaakt, zeg ik dat ik als een koning heb gegeten. De kokkin echoot: ‘¿Como un rey?’ En ik verwacht opnieuw een meewarig ‘Si quieres’, maar het wordt een glaasje Muscatel van het huis. Ik betaal €12,95 voor dit festijn, de gebruikelijke prijs buiten de toeristencentra. Daarna begin ik als een tevreden mens aan al die trappen omhoog. Naar huis. Nu naar de Calle Noruega, over een paar dagen naar Den Bosch.